آموزش / قالیبافان چگونه سالم بمانند
در جامعه ما کارهای ظریف و حساسی وجود دارد که دستمایه هنر و تلاش بشر می باشد. از جمله این کارها می توان به هنر قالی بافی اشاره کرد. قالی بافی که جز» ظریف ترین کارها محسوب می شود از سالیان پیش در جامعه ما رواج پیدا کرده است و در حال حاضر هم برای خود خواهان زیادی دارد.
اما در این هنر علاوه بر اینکه مزیت های زیادی از جمله بیکار نماندن افراد ، تامین امور اقتصادی و مالی خانواده ها و جامعه وجود دارد،گاها هم با مضرات آن نیز روبرو می شویم که در برخی مواقع هم اثرات جدی و خطر سازی را به همراه دارد ،برای مثال به بیماری های ناشی از کمبود نور ،بیماری های اسکلتی عروقی و سیاه زخم می توان اشاره کرد که با گذر زمان قالی بافان را دچار میکند.
البته بیماری هایی که به دلیل کمبود نور به وجود می آیند ،بیشتر از بقیه امراض در بین قالیبافان شایع میباشد.
با توجه به اینکه کار قالیبافی نسبت به سایر کارهای معمولی به نور و روشنایی زیادی نیاز دارد،باید محل این شغل به نور کافی مجهز باشد اما به دلیل اینکه بیشتر ساختمان ها و یا کارگاه هایی که قالیبافان در آنجا مشغول به قالیبافی هستند،کاهگلی بوده و دارای انعکاس نور کمتری هستند. به همین دلیل در اکثر کارگاه های قالی بافی کمبود روشنایی از عمده ترین مشکلات محسوب می شود.
ادامه کار در چنین شرایطی سبب می شود که فرد دچار سردرد،سرگیجه ،خستگی زودرس و ضعف بینایی شود همچنین در اثر نتابیدن نور طبیعی (آفتاب) ممکن است قالیبافان دچار پوکی استخوان شوند.
برای اینکه هنر و کار قالیبافی به دلایل بالا بین افراد جامعه از رونق نیفتد باید از راهکارهای اصولی و زیر بنایی استفاده کرد تا دلهره اینکه بر اثر قالیبافی افراد دچار انواع بیماری ها می شوند را در قالیبافان از بین برد و برای رسیدن به این مهم باید از محل یا کارگاهی که در آن قالیبافان مشغول هستند راهکارها را عملی سازیم.
به عنوان مثال برای اینکه انعکاس نور در محل کار بیشتر باشد سقف و دیوارها را سفید کاری نموده و مساحت پنجره ها را حداقل یک پنجم مساحت کار در نظر بگیریم.
می توانیم در حد کافی از نور طبیعی بهره مند شویم همچنین برای ایجاد نوردهی عمومی کارگاه از لامپهای مهتابی و برای نوردهی موضعی در پشت کارگاه برای یک نواخت بودن نور از لامپهای آویز ۱۵۰ یا ۱۰۰ وات می توان استفاده نمود.
بیماری های اسکلتی و عروقی از دیگر عوارضی است که اکثر قالیبافان به آن دچار می شوند.
در چنین وضعی استخوانهای زانو حالت کج به خود گرفته مفاصل پا ورم میکند ،لگن خاصره هم در زنان تنگ شده که باعث بوجود آمدن اشکال در زمان زایمان می شود در نتیجه شخص نیاز به عمل سزارین پیدا میکند که گاها هم موجب مرده زایی یا سقط جنین می شود.
خم شدن مکرر روی دارهای افقی برای قیچی کردن خامه ها و نیز به طور نامناسب نشستن ها هم می تواند سبب تغییر شکل ستون فقرات شود و حالت قوزی شکل بوجود می آورد.
ضمن اینکه به علت گرفتن تارها با انگشتان دست ورم مفاصل نیز بوجود می آیداما برای آن که تا حدودی از بروز این اختلالات جلوگیری شود باید اصول ایمنی و حفاظتی را رعایت نمود.
مثلا هنگام بافتن و گرفتن تار مغا باید از سیخکهای مخصوص استفاده شود تا مفاصل ورم نکند و یا در بافتن قالیچه های کوچک از دارهای مخصوص که به صندلی های مناسب و زیرپایی مجهز است استفاده شود.
همچنین در قالی های بزرگ از دارهای استاندارد که نیمکت های آنها قابل تنظیم و مجهز به تشک و پشتی مناسب است استفاده نمود.
مهمتر از همه اینکه از بکار بردن دختران ۱۲ سال به پایین در کارگاه های قالیبافی جدا خودداری باید شود زیرا این افراد استعداد زیادی برای مبتلا شده به بیماری های فوق را دارند.
علاوه بر موارد ذکر شده قالیبافان به علت اینکه به پشمهای گاها آلوده تماس بیشتری دارند باعث می شود که آنها به راحتی دچار بیماری های سیاه زخم شوند بنابراین باید پشم ها را از محلی خریداری کنند که ضد عفونی هستندو یا اینکه خود پشم ها را به مدت ۱۰ دقیقه جوشانده و ضد عفونی نمایند.
قالیبافان،در زمانهای بیکاری و استراحت می توانند با انجام ورزش هایی از بروز بیماری های فوق پیشگیری کنند که این ورزش ها عبارتند از :
- برای ورزش و استراحت ( چشمها را به هر چهار طرف راست، بالا ،پایین و چپ )در جهت عقربه های ساعت و خلاف آن بچرخانند و نگاه کنند.
- چشمها را بسته و تا ۱۰ بشمارند.
- به مناظر دور دست به ویژه چشم اندازهای سبز نگاه کنند.
- عضلات سرشانه را به طرف بالا آورده و تا ۱۰ بشمارند و سپس رها کننداین حرکت را چند مرتبه در طول کار تکرار کنند.
- سر را به جهت عقربه های ساعت و سپس خلاف آن بچرخانند.
- در حالت ایستاده دستها را از آرنج خم کرده و سپس باز نموده و به عقب ببرند
- در بین کار پاها را دراز نمایند و هنگام خوابیدن پاها را دراز نمایند و زیر پاها یک بالش قرار دهند. این عمل از بروز واریس جلوگیری می کند.
- در فواصل زمانی معین ماهیچه های پا را منقبض کرده و سپس رها کنند. تکرار این عمل از سفت شدن مایع بین بافتی زانو جلوگیری می کند.
